اختلال وسواس فکری-عملی (OCD)

اختلال وسواس فکری-عملی (OCD)

 

اختلال وسواس فکری-عملی (OCD)

 

بررسی اجمالی

اختلال وسواس فکری-عملی (OCD) دارای الگوی افکار و ترس های غیر منطقی (وسواس گونه) است که فرد را به انجام رفتارهای تکراری (اجباری) هدایت می کند. این وسواس ها و اجبار ها با فعالیت های روزانه فرد تداخل داشته و موجب ناراحتی شدید می شوند.

ممکن است شما تلاش کنید که وسواس خود را نادیده گرفته و یا مانع آن شوید، اما اینکار فقط اضطراب و ناراحتی شما را افزایش می دهد. در نهایت شما احساس می کنید که به منظور کاهش استرس خود مجبور به انجام اقدامات اجباری هستید. با وجود تلاش برای نادیده گرفتن و یا خلاص شدن از افکار و یا اجبارها، آنها همچنان به سراغتان می آید. رفتارهای وسواس گونه در این حالت شدیدتر شده و چرخه این اختلال شکل می گیرد.

اختلال وسواس فکری-عملی اغلب در اطراف موضوعات خاصی متمرکز است؛ برای مثال، ترس از آلودگی با میکروب ها. برای تسکین ترس از آلوده شدن، ممکن است به طور اجتناب ناپذیری دست های خود را بشویید تا زمانی که دست ها دچار درد و آسیب پوست شوند.

اگر اختلال وسواس فکری-عملی دارید، ممکن است در مورد وضعیت خود شرمنده و خجالت زده باشید، اما درمان می تواند موثر واقع شود.

 

علائم

اختلال وسواس فکری-عملی معمولا شامل هر دوی وسواس و اجبار رفتاری است. اما ممکن است تنها علائم وسواس یا علائم اجبار وجود داشته باشد. شما ممکن است متوجه باشید که وسواس و رفتار شما غلط یا غیر منطقی است، اما این رفتارها زمان زیادی از شما گرفته و با کار روزمره و زندگی اجتماعی یا کاری شما تداخل ایجاد می کنند.

 

علائم وسواس

وسواس ها یا تکرارها ، اندیشه های مداوم و ناخواسته، اجبارها یا تصاویری است که باعث ناراحتی و اضطراب می شوند. شما ممکن است سعی کنید آنها را نادیده بگیرید یا با انجام رفتار اجباری از آن خلاص شوید. این وسواس ها معمولا زمانی اتفاق می افتند که شما در حال تلاش برای فکر کردن یا انجام کارهای دیگر هستید.

 

وسواس ها اغلب دارای موضوعات مشخصی هستند مانند:

  • ترس از آلودگی یا کثیفی
  • نیاز به منظم و متقارن بودن اشیاء
  • افکار تهاجمی و یا وحشتناک در مورد آسیب رساندن به خود یا دیگران
  • افکار ناخواسته، از جمله پرخاشگری، یا موضوعات جنسی و مذهبی

 

نمونه هایی از علائم و نشانه های وسواس عبارتند از:

  • ترس از آلودگی بخاطر لمس اشیائی که دیگران آن را لمس کرده اند
  • شک داشتن راجع به این که درب را قفل کرده اید یا اجاق گاز را خاموش کرده اید
  • استرس شدید زمانی که اشیا منظم و یا در یک جهت خاص نیستند
  • تصاویر ذهنی از صدمه زدن به خود یا شخص دیگری که ناخواسته بوده و باعث ناراحتی شما می شود
  • افکار در مورد فریاد زدن یا بدرفتاری که ناخواسته بوده و باعث ناراحتی شما می شود
  • اجتناب از موقعیت هایی که می تواند باعث احساس وسواس شوند، مانند دست دادن
  • ناراحتی در مورد تصاویر جنسی نامطلوبی که در ذهن شما تکرار می شود

 

علائم اجبار رفتاری

اجبار رفتاری رفتارهای تکراری است که شما احساس می کنید ناچار به انجام آن هستید. این رفتارهای تکراری یا اعمال ذهنی به منظور جلوگیری یا کاهش اضطراب مربوط به وسواس های شما یا جلوگیری از افتادن اتفاقی بد انجام می شوند. با این حال درگیر شدن در این اجبار، هیچ لذتی را به ارمغان نمی آورد و ممکن است فقط به صورت موقت اضطراب را کاهش دهد.

شما ممکن است قوانین یا آیین هایی را دنبال کنید که در زمان هجوم افکار وسواسی به کنترل اضطراب شما کمک می کنند. این اجبار ها افراطی بوده و اغلب به مشکلاتی که برای حل آن در نظر گرفته شده اند، مرتبط نیستند.

 

شبیه به وسواس رفتارهای اجباری نیز به طور معمول موضوعاتی دارند، مانند:

  • شستن و تمیز کردن
  • چک کردن
  • شمردن
  • نظم و انضباط
  • دنبال کردن یک روال سختگیرانه یا مراسمی خاص برای انجام کارها
  • تایید طلبی

 

نمونه هایی از علائم و نشانه های رفتار اجباری عبارتند از:

  • شستن دست تا زمانی که دست دچار ساییدگی پوست شود
  • چک کردن مکرر درها برای اطمینان از قفل بودن
  • چک کردن چند باره اجاق گاز برای حصول اطمینان
  • شمارش در الگوهای خاص
  • تکرار دعا، کلمه یا عبارت در سکوت
  • چیدن قوطی های کنسرو به یک سمت

 

شدت اختلال متفاوت است

OCD معمولا در نوجوانی یا جوانان شروع می شود. علائم معمولا به تدریج شروع می شوند و تمایل به افزایش شدت در طول زندگی دارند. علائم به طور کلی هنگام استرس افزایش می یابد. OCD، که معمولا یک اختلال درازمدت درنظر گرفته می شود، می تواند علائم خفیف تا متوسط ​​داشته باشد یا آنچنان شدید و وقت گیر بوده، که ناتوان کننده باشد.

 

درمان

روش های درمان اختلال وسواس فکری-عملی ممکن است به درمان قطعی منجر نشود، اما می تواند علائم را تحت کنترل قرار دهد به طوری که این علائم با زندگی روزانه فرد تداخل نداشته باشند. بعضی از افراد برای چندین سال و یا حتی کل زندگی خود به درمان نیاز دارند.

دو درمان اصلی برای OCD عبارتند از روان درمانی و داروها. اغلب روش درمانی با ترکیبی از اینها موثر است.

 

روان درمانی

درمان شناختی رفتاری (CBT) نوعی روان درمانی است که برای بسیاری از افراد مبتلا به OCD موثر است. درمان در معرض قرار دادن و پیشگیری از بروز پاسخ (ERP) یک نوع درمان شناختی رفتاری است که شما را به تدریج در معرض شی ای که از آن می ترسید یا وسواس دارید مانند گرد و غبار قرار می دهد تا راه های سالم برای مقابله با اضطراب خود را یاد بگیرد. ERP نیازمند تلاش و تمرین است، اما شما می توانید هنگامی که روش های مدیریت وسواس و اجبار رفتاری را فرا گرفتید، از زندگی با کیفیت تر خود لذت ببرید.

درمان ممکن است در جلسات فردی، خانوادگی یا گروهی انجام شود.

 

داروها

بعضی از داروهای روانپزشکی می توانند به وسواس و اجبار رفتاری OCD کمک کنند. در مرحله اول اغلب داروهای ضد افسردگی امتحان می شوند. روانپزشک با توجه به شرایط بیمار داروی مورد نیاز را تجویز می نماید.

در زمان مصرف دارو شما باید دستورات پزشک راجع به مصرف دارو را به دقت انجام داده و راجع به اثرات جانبی احتمالی و نحوه ی قطع کردن مصرف قرص با پزشک صحبت نمایید.

 

سایر درمان ها

گاهی داروها و روان درمانی برای کنترل علائم OCD به اندازه کافی موثر نیستند. تحقیقات بر روی اثربخشی بالقوه تحریک مغزی عمیق (DBS) برای درمان OCD که به روش های درمان سنتی پاسخ نمی دهد، ادامه دارد,لیکن DBS به طور کامل برای استفاده در درمان OCD مورد آزمایش قرار نگرفته است.

 

source: mayoclinic.org

 

 

دکتر امی تیس توکلی، روانپزشک، روان درمانگر و مشاور

جهت مشاوره و تعیین وقت قبلی با ما تماس حاصل فرمایید