اسکیزوفرنی چیست؟

اسکیزوفرنی چیست؟

 

اسکیزوفرنی

 

اسکیزوفرنی بیماری روانی مزمنی است که اگر از آن مراقب های لازم به عمل نیاید می تواند ناتوان کننده باشد. حدود یک درصد از جمعیت عمومی به اسکیزوفرنی دچار هستند.

مبتلایان به این بیماری ممکن است تصاویری خیالی را  ببینند، صداهایی غیرواقعی را بشنوند و یا باور داشته باشند که افرادی افکار آن ها را از راه دور کنترل می کنند. این احساسات می تواند آن ها را بترساند و باعث بروز بی قراری و رفتارهایی عجیب و آشفته شود. گرچه برای این بیماری درمان قطعی وجود ندارد، اما روش های درمانی اغلب می توانند علائم جدی آن را کنترل کنند. برخلاف تصور عموم اسکیزوفرنی با اختلال چند شخصیتی تفاوت دارد. 

علائم و نشانه های اختلال اسکیزوفرنی

 

اسکیزوفرنی

 

نشانه های اسکیزوفرنی شامل موارد زیر است:

  • توهم: دیدن تصاویر یا شنیدن صداهای تخیلی و غیرواقعی
  • هذیان: اعتقاد راسخ به باورهای غلط
  • روان ‌گسیختگی کاتاتونی: شرایطی که در آن فرد برای مدتی طولانی در یک حالت ثابت و بدون حرکت باقی می ماند
  • لذت نبردن و بی علاقگی به زندگی روزمره و انزوای اجتماعی: این نشانه ها ممکن است به افسردگی شباهت داشته باشند

اسکیزوفرنی چگونه بر افکار فرد تأثیر می گذارد

 

اسکیزوفرنی

 

افراد مبتلا به اسکیزوفرنی شیوه تفکری غیر عادی دارند. آن ها در نظم بخشیدن به اندیشه هایشان و سازماندهی آن ها یا برقراری ارتباط عقلانی بین افکار خویش با مشکل رو به رو هستند. گاه ذهن آن ها از فکری به سراغ فکر نامرتبط دیگر میرود یا تصور می کنند فکری از ذهن آن ها حذف شده است.

اسکیزوفرنی بر روی رفتار تأثیر می گذارد

 

اسکیزوفرنی

 

اسکیزوفرنی باعث بروز رفتارهای غیر عادی بسیاری می شود. مبتلایان به اسکیزوفرنی ممکن است نامنسجم و نامفهوم حرف بزنند و یا کلمات جدیدی رااز خود بسازند. آن ها ممکن است گاه رفتارهای تهییجى از خود بروز دهند و گاه نیز بی حالت و بدون احساس به نظر برسند. بسیاری از این افراد در نظافت خانه و بهداشت فردی خود با مشکل رو به رو هستند. بعضی نیز رفتارهایی تکراری از خود بروز می دهند مانند راه رفتن بی وقفه. برخلاف کلیشه های رایج، احتمال برخوردهای خشونت آمیز از سوی افراد مبتلا به اسکیزوفرنی، زیاد نیست.

چه کسانی به اسکیزوفرنی مبتلا می شوند؟

 

اسکیزوفرنی

 

هر کسی ممکن است به اسکیزوفرنی دچار شود. رواج ابتلا به این اختلال در مردان و زنان به یک اندازه است و شیوع آن تقریباً در تمام نژادها و قومیت ها یکسان است. نشانه ها عمدتاً بین سنین 16 تا 30 سالگی آغاز می شوند. علائم اولیه ممکن است هفته ها، ماه ها یا حتی سال ها پیش از نخستین رویداد روان پریشی (psychosis) خود را نشان دهند. به نظر می رسد آغاز پیدایش علائم در مردان زودتر از زنان باشد. اسکیزوفرنی با شیوع کمتر در خردسالی یا بعد از سن 45 سالگی بروز پیدا می کند. این اختلال تحت تأثیر وضعیت ژنتیک فرد به وجود می آید و کسانی که سابقه خانوادگی ابتلا به اسکیزوفرنی را دارند، بیشتر در معرض خطر هستند.

علت ابتلا به اسکیزوفرنی چیست؟

 

اسکیزوفرنی

 

محققان هنوز کاملاً از دلیل ابتلا به اسکیزوفرنی اطلاع ندارند، اما عقیده دارند ژنتیک، تجربیات زندگی فرد و اثرات محیط می توانند نقشی تجمعی در ابتلا به این بیماری داشته باشند. ممکن است میزان دو ماده ی شیمیایی دوپامین و گلوتامات در مغز متعادل نباشد یا ساختار مغز غیر طبیعی باشد. برای مثال اسکن های مغزی از دوقلوهای همسان نشان می دهند میزان مایعات در قسمت های مختلف مغز در قل مبتلا به اسکیزوفرنی نسبت به قل دیگر که به این بیماری دچار نیست، متفاوت است. همچنین ممکن است سطح فعالیت قسمت های مختلف مغز در فرد مبتلا به اسکیزوفرنی، کمتر یا بیشتر از میزان طبیعی باشد.

تشخیص اسکیزوفرنی

 

اسکیزوفرنی

 

هیچ آزمایشی وجود ندارد که بتوان با آن اسکیزوفرنی را تشخیص داد؛ بنابراین روانپزشکان معمولاً براساس علائم و تاریخچه بیماری، اسکیزوفرنی را تشخیص می دهند. آن ها ابتدا بیماریهای جسمی را بررسی کرده و رد می کنند.

در نوجوانان ترکیبی از تاریخچه خانواده و بعضی رفتارهای خاص می تواند به پیش بینی بروز اسکیزوفرنی کمک کند. بازه زمانی پس از آغاز اولین علائم و پیش از بروز نخستین رویداد روان پریشی (First Episode Psychosis)  را دوره ی برون مرزی (prodromal period) می نامند که می تواند روزها، هفته ها یا حتی سال ها به طول انجامد. این دوره خصوصاً در نوجوانان با تغییرات رفتاری نامحسوسی همراه است؛ رفتارهایی همچون انزوای اجتماعی و سوء ظن های غیر معمول، اما این نشانه ها برای تشخیص کافی نیستند.

دارو درمانی در اسکیزوفرنی

 

اسکیزوفرنی

 

داروهایی که پزشک تجویز می کند علائمی همچون هذیان ها، توهمات و افکار غیر معمول را کاهش می دهند. این داروها می توانند مواد شیمیایی خاصی در مغز را که بر تفکر، درک و رفتار تأثیر می گذارند، تنظیم کنند. این داروها ممکن است در برخی افراد عوارض جانبی ای مانند لرزش و افزایش وزن به همراه داشته باشند. همچنین احتمال دارد، درمان اسکیزوفرنی با دیگر داروها یا مکمل ها مداخله داشته باشد,اما در اغلب موارد برای مدیریت اسکیزوفرنی دارو درمانی ضروری است.

درمان های روانشناختی

 

اسکیزوفرنی

 

مشاوره می تواند به افراد کمک کند تفکرات و رفتارهای مشکل ساز را شناسایی کرده، آن ها را کنترل کنند و روابط خود را با دیگران بهبود بخشند. هر چه زودتر درمان انجام شود، نتایج حاصل بهتر خواهند بود. در رفتار درمانی شناختی (CBT)، افراد می آموزند که واقعیت افکار خود را بیازمایند و نشانه های بیماری خود را بهتر مدیریت کنند. هدف درمان های دیگر بهبود خود مراقبتی، مهارت های ارتباطی و معاشرت با دیگران است. این استراتژی ها جایگزین دارو درمانی نیستند، اما می توانند به افرادی که دارو مصرف می کنند، در کنار آمدن با شرایط و مشکلات روزمره کمک کنند.

اسکیزوفرنی و روابط

 

اسکیزوفرنی

 

ممکن است برقراری ارتباط و معاشرت با دیگران برای افراد مبتلا به اسکیزوفرنی دشوار و چالش برانگیز باشد. افکار و رفتارهای عجیب و غیر معمول آن ها ممکن است دوستان، همکاران و اعضای خانواده شان را از آن ها دور کند. پیروی از یک برنامه درمانی می تواند میزان انزوای اجتماعی را در این افراد کاهش دهد. یکی از شیوه های درمانی بر تشکیل و پرورش روابط میان فردی تمرکز دارد. علاوه بر این، گروه های حمایتی و یا خانواده درمانی می تواند به اطرافیان فرد کمک کند این بیماری را بهتر بشناسند.

اسکیزوفرنی و بارداری

 

اسکیزوفرنی

 

زنان مبتلا به اسکیزوفرنی که قصد باردار شدن دارند باید با روانپزشک خود صحبت کنند تا مطمئن شوند مصرف داروهایشان تأثیری بر روی جنین ندارد. تحقیقات روی این مسئله امید بخش هستند، اما با وجود این که بیشتر داروهای اسکیزوفرنی تأثیر شناخته شده‌ ای  بر روی جنین ندارند، برای ادامه دارو درمانی در حین دوران بارداری لازم است با پزشک مشورت شود.

 

 

دکتر امی تیس توکلی، روانپزشک، روان درمانگر و مشاور

جهت مشاوره و تعیین وقت قبلی با ما تماس حاصل فرمایید

 

 

Source: www.webmd.com